Kamera berkuasa AI kini memantau tiga lebuh raya tersibuk di Malaysia secara masa nyata. Walaupun kamera ini masih belum boleh mengeluarkan saman secara automatik, Menteri Kerja Raya berkata tindakan mengeluarkan saman secara automatik "mungkin dilaksanakan pada masa hadapan." Bagi pemandu, ini bermakna jarak antara melakukan kesalahan trafik dan menerima saman mungkin menjadi semakin singkat, menjadikan pematuhan peraturan jalan raya lebih penting berbanding sebelum ini.
Ini bukan sekadar cadangan dasar untuk masa hadapan. Setakat September 2026, sistem ini sudah beroperasi, menjalankan pemantauan secara aktif dan menyalurkan rakaman kepada pihak polis. Berikut ialah perkara yang sedang dipantau, maksudnya kepada perjalanan anda di BESRAYA, NPE atau LEKAS, serta cara memastikan anda tidak terkejut dengan peningkatan penguatkuasaan.
Perkara Utama
- Tiga lebuh raya kini berada di bawah pemantauan AI selama 24 jam: BESRAYA, NPE dan LEKAS, yang kesemuanya dikendalikan oleh IJM Toll Division melalui Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar yang baharu.
- Sistem ini menggunakan 144 kamera CCTV, 87 unit Video Incident Detection System (VIDS), 35 unit Automatic Number Plate Recognition (ANPR) dan 22 papan Variable Message Signs (VMS).
- Saman automatik masih belum dilaksanakan, tetapi Menteri Kerja Raya, Datuk Seri Alexander Nanta Linggi, mengesahkan bahawa pengeluaran saman secara automatik "mungkin dilaksanakan pada masa hadapan", tanpa tarikh pelaksanaan ditetapkan.
- Masa tindak balas rondaan telah berkurangan daripada lebih 15 minit kepada hanya 8 hingga 10 minit hasil daripada pengesanan insiden dan amaran yang dijana oleh AI.
- Ini merupakan sebahagian daripada usaha nasional yang lebih meluas. Lebuh raya bertol di Malaysia kini mempunyai 873 kamera CCTV dan 278 papan VMS di bawah Pelan Hala Tuju ITS 2030.
Apakah yang Sebenarnya Dipantau di BESRAYA, NPE dan LEKAS?
Sebuah pusat kawalan baharu kini memantau ketiga-tiga lebuh raya ini sepanjang masa. Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar dilancarkan di Plaza Tol Loke Yew, yang terletak di dalam Pusat Pemantauan Trafik BESRAYA sedia ada. Pusat ini menyatukan pemantauan bagi BESRAYA (Lebuh Raya Sungai Besi), NPE (New Pantai Expressway) dan LEKAS (Lebuh Raya Kajang-Seremban), yang kesemuanya berada di bawah IJM Toll Division.
Infrastruktur yang digunakan adalah menyeluruh. Sistem ini menggabungkan 144 kamera CCTV, 87 unit VIDS (Video Incident Detection System), 35 unit ANPR (Automatic Number Plate Recognition) dan 22 papan VMS (Variable Message Signs). Kesemua sistem ini menyalurkan maklumat secara langsung mengenai setiap lorong, laluan masuk dan insiden kepada satu bilik kawalan berpusat.
Keupayaan pengesanan sistem ini bukan sahaja tertumpu kepada kesalahan trafik. Sistem AI boleh mengesan pemanduan melawan arus, pertukaran lorong secara tidak sah serta kenderaan yang berhenti atau diletakkan secara tidak sah. Ia turut mengesan kerosakan kenderaan, pejalan kaki di lebuh raya, jalan berlubang dan kerosakan jalan, tumpahan cecair, pembuangan sampah, pemasangan kain rentang secara haram dan kemungkinan berlakunya banjir. Sistem ini juga mengira dan mengkategorikan kenderaan secara automatik untuk membantu perancangan aliran trafik.
Bolehkah Kamera Ini Mengeluarkan Saman Secara Automatik Sekarang?
Belum, dan perbezaan ini penting. Buat masa ini, sistem tersebut tidak boleh mengeluarkan saman trafik secara automatik. Rakaman dan data insiden disalurkan kepada pihak polis, yang kemudiannya menentukan sama ada tindakan penguatkuasaan perlu diambil. Ini bermakna peranan manusia dalam proses penguatkuasaan masih diperlukan.
Namun begitu, hala tuju sistem ini sudah jelas. Menteri Kerja Raya, Datuk Seri Alexander Nanta Linggi, berkata pengeluaran saman secara automatik "mungkin dilaksanakan pada masa hadapan", walaupun tiada tarikh pelaksanaan atau mekanisme yang disahkan setakat ini. Memandangkan kamera AES (Sistem Penguatkuasaan Automatik) sudah digunakan di Malaysia untuk mengeluarkan saman secara automatik bagi kesalahan had laju dan melanggar lampu isyarat, peluasan model yang sama ke tiga lebuh raya ini merupakan satu kemungkinan yang munasabah.
Masa tindak balas merupakan bukti paling jelas bahawa sistem ini sudah memberikan hasil. Masa tindak balas rondaan lebuh raya telah berkurangan daripada lebih 15 minit kepada sekitar 8 hingga 10 minit hasil daripada amaran yang dikesan AI dan penyaluran bantuan kepada lokasi insiden dengan lebih pantas. Jika lapisan pengesanan yang sama kemudiannya dihubungkan terus kepada sistem pengeluaran saman, tempoh antara berlakunya kesalahan dan tindakan penguatkuasaan juga berpotensi menjadi jauh lebih singkat.
Mengapa Ini Sebahagian daripada Perubahan Lebih Besar di Seluruh Negara?
Ini bukan sekadar projek percubaan yang terasing. Pelaksanaan di BESRAYA, NPE dan LEKAS merupakan sebahagian daripada Pelan Hala Tuju ITS 2030 (Sistem Pengangkutan Pintar), iaitu pelan nasional yang memberi tumpuan kepada penggunaan AI, analisis data raya, IoT, maklumat perjalanan masa nyata dan pengurusan trafik bersepadu di seluruh rangkaian lebuh raya.
Skala penggunaan teknologi ini di peringkat nasional juga sudah besar. Rangkaian lebuh raya bertol Malaysia kini mempunyai sebanyak 873 kamera CCTV dan 278 papan Variable Message Signs. Ini bermakna sistem BESRAYA, NPE dan LEKAS merupakan sebahagian daripada infrastruktur sedia ada yang kini dinaik taraf dengan teknologi AI.
Bagi pemandu, kesimpulannya mudah: penguatkuasaan kini menjadi lebih pantas, lebih automatik dan kurang bergantung kepada kehadiran kereta peronda secara fizikal. Tabiat seperti menganggap pertukaran lorong secara tidak sah di kawasan yang lengang tidak akan dikesan semakin berisiko setiap tahun.
Apakah Maksudnya untuk Perjalanan Anda yang Seterusnya?
Pemantauan AI di BESRAYA, NPE dan LEKAS sudah beroperasi, memberikan tindak balas yang lebih pantas berbanding sistem rondaan tradisional, dan hanya memerlukan satu keputusan dasar sebelum sistem ini berpotensi digunakan untuk mengeluarkan saman tanpa semakan manusia. Andaian paling selamat bagi setiap pemandu di laluan ini ialah apa yang "belum automatik" hari ini mungkin menjadi kebiasaan pada masa hadapan. Mematuhi peraturan dan sentiasa peka terhadap keadaan jalan raya kini lebih penting berbanding setahun lalu.
Soalan Lazim
1. Lebuh raya manakah di Malaysia yang kini dipantau menggunakan AI?
BESRAYA (Lebuh Raya Sungai Besi), NPE (New Pantai Expressway) dan LEKAS (Lebuh Raya Kajang-Seremban) kini dipantau melalui Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar yang baharu. Kesemua lebuh raya ini dikendalikan oleh IJM Toll Division.
2. Bolehkah kamera AI ini mengeluarkan saman trafik secara automatik?
Tidak, buat masa ini. Sistem ini mengesan kesalahan dan insiden serta menyalurkan rakaman kepada pihak polis, yang akan menentukan tindakan penguatkuasaan. Pengeluaran saman secara automatik hanya merupakan kemungkinan pada masa hadapan dan belum dilaksanakan.
3. Adakah saman automatik akan diperkenalkan di lebuh raya Malaysia?
Menteri Kerja Raya, Datuk Seri Alexander Nanta Linggi, berkata pengeluaran saman secara automatik "mungkin dilaksanakan pada masa hadapan". Namun, tiada tarikh atau pelan pelaksanaan yang disahkan setakat September 2026.
4. Apakah teknologi yang digunakan oleh Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar?
Sistem ini menggunakan 144 kamera CCTV, 87 unit Video Incident Detection System (VIDS), 35 unit Automatic Number Plate Recognition (ANPR) dan 22 papan Variable Message Signs (VMS).
5. Apakah kesalahan dan insiden yang boleh dikesan oleh sistem AI?
Sistem ini boleh mengesan pemanduan melawan arus, pertukaran lorong secara tidak sah, kenderaan yang berhenti atau diletakkan secara tidak sah, kerosakan kenderaan, pejalan kaki di lebuh raya, jalan berlubang, tumpahan cecair, pembuangan sampah, pemasangan kain rentang secara haram dan kemungkinan berlakunya banjir.
6. Adakah pemantauan AI telah meningkatkan masa tindak balas kecemasan?
Ya. Masa tindak balas rondaan lebuh raya telah berkurangan daripada lebih 15 minit kepada sekitar 8 hingga 10 minit sejak sistem amaran AI mula beroperasi.
7. Bagaimanakah saya boleh menyemak jika saya mempunyai saman trafik tertunggak di Malaysia?
Anda boleh menyemak melalui MyBayar Saman PDRM, portal mySIKAP JPJ atau MyEG. Anda juga boleh menerima pemberitahuan saman secara automatik terus melalui Aplikasi Motorist.
8. Adakah pemantauan lebuh raya menggunakan AI ini sebahagian daripada pelan nasional yang lebih besar?
Ya. Sistem ini merupakan sebahagian daripada Pelan Hala Tuju ITS 2030, iaitu pelan nasional yang menggunakan AI, data raya dan IoT untuk memodenkan pengurusan trafik. Pada masa ini, terdapat 873 kamera CCTV dan 278 papan VMS di seluruh rangkaian lebuh raya bertol.
9. Bagaimanakah saya boleh mengelakkan diri daripada terkejut dengan peningkatan penguatkuasaan AI?
Gunakan ciri dalam Aplikasi Motorist seperti Co-Driver, yang memberikan amaran audio masa nyata mengenai kamera had laju dan kamera lampu isyarat. Ini membolehkan anda menerima amaran lebih awal sebelum memasuki kawasan yang dipantau.
Penguatkuasaan di lebuh raya Malaysia semakin pantas dan pintar, jadi tabiat pemanduan anda juga perlu berubah. Muat turun Aplikasi Motorist untuk mendapatkan amaran kamera masa nyata melalui Co-Driver, pemberitahuan saman serta peringatan pembaharuan cukai jalan dan insurans, semuanya dalam satu aplikasi.
Bacaan Tambahan: Pemindahan cukai jalan apabila menjual kereta di Malaysia
Saya mahu mendapatkan harga jualan tertinggi untuk kereta saya dalam masa 24 jam!
Muat turun Aplikasi Motorist sekarang. Direka oleh pemandu untuk pemandu, aplikasi semua-dalam-satu ini membolehkan anda menerima kemas kini trafik dan suapan terkini daripada kamera trafik langsung, harga petrol yang dikemas kini dan akses pantas kepada rangkaian penuh perkhidmatan berkaitan kenderaan kami.
